Bu kılavuz, Abdullah Gül Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü öğrencilerinin yürütmekle yükümlü oldukları “İş Hayatını Tanıma Programı” (IE 199, IE 299 ve IE 399) hakkında bilgi vermek ve bu kapsamda yürütülecek çalışmaları yönlendirmek amacıyla hazırlanmıştır.

AMAÇ

İş Hayatını Tanıma Programının amacı, Endüstri Mühendisliği Bölümü lisans programı öğrencilerinin; (a) iş ortamını, iş ortamındaki ilişkileri, iş yapma kültürünü ve iş süreçlerini ilk elden tecrübe ederek öğrenmelerini sağlamak, (b) bir üretim/hizmet kuruluşunu dışarıdan bir gözle analiz ederek, müteakip yıllardaki derslerde, proje çalışmalarında ve iş hayatını tanıma programı kapsamında üzerinde çalışabilecekleri problem alanlarını tespit etmelerine imkân vermek, (c) bir üretim/hizmet kuruluşunun sorunlarını çözmelerine yardımcı olmaları ve/veya AR-GE altyapısını güçlendirmeye katkıda bulunmaları için Üniversite-Sanayi İşbirliği ortamı oluşturmaktır. Ayrıca, kuruluşların; (a) akademik dünya ile ortaklaşa bir şekilde problemlerini ve geliştirilmesine ihtiyaç duyulan hususları tespit etmesini sağlamak, (b) bilimsel altyapıyla desteklenen çözüm önerileri ve proje fikirleri ile verimliliğinin ve etkinliğinin artırılmasına katkıda bulunmak, (c) akademik dünyadan sürekli ve uzun vadeli bir şekilde yararlanabilmelerini sağlamaktır. Ayrıca, öğrenim gördükleri bölüm ile ilgili iş alanlarını tanımalarını, iş yerlerindeki faaliyetleri öğrenmelerini, ilgi alanlarını keşfetmelerine yardımcı olmalarını, mezun olduklarında iş hayatına hazır olmalarını, eğitim ve öğretim yoluyla edindikleri bilgi ve becerileri pratik çalışma yaparak uygulamalarını sağlamaktır.

PROGRAM İÇERİĞİ

Abdullah Gül Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümünde öğrenim görecek tüm öğrenciler, 4 yıllık eğitimleri boyunca, iş hayatını tanıma programı kapsamında en az 22 hafta bir üretim/hizmet kuruluşunda çalışmakla yükümlüdür. İş Hayatını Tanıma Programı, 1, 2 ve 3’üncü sınıf sonunda olmak üzere, detayları aşağıda ve ilgili eklerde sunulan 3 farklı aşamada yürütülür. Programın yürütülmesinden, Endüstri Mühendisliği Bölümü İş Hayatını Tanıma Programı Komisyonu sorumludur. Öğrencilerin programda başarılı olabilmeleri için, her üç aşamayı başarılı olarak tamamlamaları gerekir. Programın genel olarak yaz döneminde yürütülmesi planlanmakla beraber, yeterli koşulları sağlayan öğrenciler, Endüstri Mühendisliği Bölümü İş Hayatını Tanıma Programı Komisyonu tarafından uygun görülmesi halinde, eğitim-öğretim yılı içinde programa katılabilirler. Programın yürütüleceği üretim/hizmet kuruluşunun uygunluğuna, Komisyon karar verir.

İş Hayatını Tanıma Programının Aşamaları:  

İş Hayatını Tanıma Programı I (IE 199): Endüstri Mühendisliği Bölümü lisans programında 1’nci sınıftan 2’nci sınıfa geçen öğrencilere yönelik en az 6 haftalık (30 iş günü) bir programdır. Program hakkındaki detaylı bilgi, IE 199 Ders İzlencesi ekinde ilgili web sayfasında yer almaktadır.

İş Hayatını Tanıma Programı II (IE 299): Endüstri Mühendisliği Bölümü lisans programında 2’nci sınıftan 3’üncü sınıfa geçen öğrencilere yönelik en az 6 haftalık (40 iş günü) bir programdır. Program hakkındaki detaylı bilgi, IE 299 Ders İzlencesi ekinde ve ilgili web sayfasında yer almaktadır.

İş Hayatını Tanıma Programı III (IE 399): Endüstri Mühendisliği Bölümü lisans programında, 3’üncü sınıftan 4’üncü sınıfa geçen öğrencilere yönelik en az 6 haftalık (40 iş günü) programdır. Program hakkındaki detaylı bilgi, IE 399 Ders İzlencesi ekinde ve ilgili web sayfasında yer almaktadır.

3. PROGRAMIN SURESI VE ZAMANI

  • Öğrenciler, haftada 5 gün olmak üzere, takip ettikleri programa göre, en az 6 veya 8 hafta olacak şekilde, bir üretim/hizmet kuruluşunda istihdam edilir.
  • Programın kesin başlangıç ve bitiş tarihleri, ilgili üretim/hizmet kuruluşu ile koordine edilerek belirlenir.
  • Program, akademik takvimde belirtilen eğitim-öğretim dönemi içinde, sınav haftalarında ve öğrenci yaz okulundan ders alıyorsa yaz okulu döneminde yürütülemez. Söz konusu dönemlerde programın yürütülmesinin gerekli olması durumunda, Endüstri Mühendisliği Bölümü İş Hayatını Tanıma Programı Komisyonundan izin alınmak suretiyle yukarıda belirtilen zamanlarda program yürütülebilir. Olabilecek istisnai durumlar şunlardır:
  • Eğitimin olduğu dönemde hiçbir derse kayıt yaptırmamış (boş kayıt yaptırmış) bir öğrenci, akademik takvimde tanımlanan eğitim dönemi içinde de programa katılabilir.
  • İşletmeden kaynaklanan üretime topluca ara verilmesi veya toplu izin gibi bir durum söz konusu olursa, takip edilen bir programa ara verilebilir. Bu durumda işletmenin yeniden çalışmaya başladığı tarihte, programa devam edilir. İşletme çalışmaya başlamazsa, durum öğrenci tarafından Komisyona bildirilir ve alınacak karara göre hareket edilir.
  • Program süresinde öğrencinin ciddi bir sağlık sorunu geçirmesi nedeniyle program tamamlanamazsa; durum, Komisyona bildirilir ve alınacak karara göre davranılır.

4. PROGRAMA KATILIM ÖN KOŞULLARI

  • Öğrencinin derse kayıt yaptırarak programa katılabilmesi için, Endüstri Mühendisliği lisans programında IE 199 için en az 1 yarıyıl, IE 299 için en az 3 yarıyıl ve IE 399 için ise en az 5 yarıyıl okumuş olması gerekir.
  • Program süresince çalışılacak kurum ya da kuruluşun ve programın yürütüleceği zamanın, ilgili kurum ya da kuruluş ve Endüstri Mühendisliği Bölümü İş Hayatını Tanıma Programı Komisyonu tarafından onaylanmış olması gerekir.
  • IE 199 programının yürütüleceği kuruluş, Endüstri Mühendisliği Bölümü İş Hayatını Tanıma Programı tarafından belirlenir. IE 299 ve IE 399 programlarının yürütüleceği kuruluşun bulunması sorumluluğu, öğrenciye aittir. Öğrencinin önerdiği kuruluşun  uygunluğuna, Endüstri Mühendisliği Bölümü İş Hayatını Tanıma Programı Komisyonu karar verir.
  • Öğrencinin kurum ya da kuruluşta geçireceği süre için sigortası AGÜ tarafından sağlanır. Bunun için gerekli formların doldurulması, öğrencinin sorumluluğundadır.
  • Bir programın yürütüleceği kuruluş, en geç nisan ayının ilk haftası Cuma gününe kadar bildirilir.

5. PROGRAMI BAŞARIYLA TAMAMLAMA GEREKLİLİKLERİ:

  • Program süresince öğrenci, haftada 5 gün olmak üzere, IE 199 dersi için en az 6 hafta, IE 299 ve IE 399 dersleri için ise en az 8 hafta boyunca bir üretim ya da hizmet sektöründeki kuruluşta istihdam edilir.
  • Program süresince öğrenci, programın yürütüldüğü kurum ya da kuruluş ile birlikte belirlenecek bir birimde görevlendirilir.
  • Program başlama ve bitiş zamanları arasında kalan hafta sonu tatili dışındaki resmi tatil günleri, gerekirse program süresi yeterince uzatılarak, ikame edilir ve bu durum kuruluş onayıyla belgelendirilir.
  • Her bir öğrenciye, kuruluş tarafından bir kurum koçu ve Endüstri Mühendisliği Bölümü İş Hayatını Tanıma Programı Komisyonu tarafından bir akademik danışman atanır.
  • Ders yükümlülüğünü tamamlayan öğrenciler, eğitim-öğretim dönemi içinde de programa katılabilirler.
  • Öğrencinin programın yürütülmesi esnasında izin alması gerekirse, ilgili izin kurum koçundan ve akademik danışmandan yazılı olarak alınır.
  • Öğrenci, program sonunda İş Hayatını Tanıma Programı Komisyonu tarafından belirlenen formata uygun şekilde bir rapor hazırlar.

6. ROL ve SORUMLULUKLAR

6.1. Endüstri Mühendisliği Bölümü İş Hayatını Tanıma Programı Komisyonu Rol ve Sorumlulukları

  • Her bir öğrenciyi ilgili kuruluş ile birlikte belirlenecek bir birimde görevlendirir.
  • Her bir öğrenciye, ilgili kuruluştan bir koç ve AGÜ Endüstri Mühendisliği Bölümünden bir danışman atanmasını sağlar.
  • Öğrencinin program süresince çalışacağı kurum ya da kuruluşun ve programın yürütüleceği zamanın uygun olup olmadığını karar verir.
  • Programa katılan öğrencilerin  değerlendirmesini yapar.
  • Öğrencilerin program süresince sigortalarının yaptırılması için gerekli koordinasyon ve çalışmaları yürütür.

6.2. Kurum Koçunun ve Akademik Danışmanın Rol ve Sorumlulukları

  • Öğrencilere uygulanacak program, kuruluş yetkilileri, koçlar ve danışmanlar tarafından ortaklaşa olarak belirlenir.
  • Öğrencilerin her seviyedeki çalışanlarla çeşitli ortamlarda (çay saati, toplantı, sosyal faaliyet, vb.) bir araya gelmeleri için fırsatlar yaratılması beklenir.
  • Öğrencilere, iş süreçlerini, çalışanların düşünce yapısını, iş kültürünü, vb. öğrenmeleri için, görevlendirilmiş oldukları birimlerdeki farklı seviyedeki çalışanların (mavi yaka dâhil) görevleri geçici olarak yaptırılabilir.
  • Öğrencilerin kendi görevlendirilmiş oldukları birimin dışındaki birimleri tanıyabilmesi maksadıyla, diğer birimlerde, program süresince 2-3 gün geçirmesi sağlanır.
  • Program süresince öğrenciler tarafından tespit edilen problem alanları ve/veya proje fikirleri, müteakip yıllardaki derslerde ve staj programlarında, proje veya tez konusu olarak öğrencilere verilir.

6.3. Öğrencinin Rol ve Sorumlulukları

  • Öğrenci, görevlendirilmiş olduğu birimleri, her yönüyle en iyi şekilde tanımaya, anlamaya, öğrenmeye ve analiz etmeye çalışır.
  • Öğrenci, programın tamamlanmasını takip eden 2 hafta içinde Komisyon tarafından belirlenen formata uygun olarak bir rapor hazırlar ve raporu AGÜ Endüstri Mühendisliği Bölümü’ne ve programın yürütüldüğü kuruluşa teslim eder.  
  • Öğrenci, programın tamamlanmasını müteakip, okul ve kuruluş tarafından belirlenecek bir tarihte, en az rapordaki hususları içerecek bir sunum yapar.
  • Programın yarısının tamamlanmasını takip eden haftada, okul ve kuruluş temsilcileri ile öğrencilerin katılımı ile bir değerlendirme toplantısı düzenlenir. Toplantıda, öğrenci tarafından, edinmiş olduğu tecrübeleri ve programa ilişkin değerlendirmelerini içeren bir sunum yapılır.
  • Öğrenci, programın uygulandığı kuruluştaki disiplin ve emniyetle ilgili bütün kurallara uymak zorundadır.
  • Öğrencinin program süresince çalıştığı kurum ya da kuruluşta, kendisini profesyonel bir çalışan olarak görmesi ve o şekilde hareket etmesi gerekmektedir.
  • Program boyunca, bir staj defteri ve bir staj raporu hazırlanır. Staj defteri ve raporu izleyen bölümde açıklanan kurallara uygun olarak yazılır.

7. STAJ SÜREÇ VE PROSEDÜRLERİ

  • 2008 yılında yapılan kanuni değişiklikler ile, her öğrencinin iş hayatını tanıma kapsamında bir kuruluşta çalışacağı süre boyunca sigortalanması zorunluluğu getirilmiştir. Sigortalama için gerekli resmi işlemler Abdullah Gül Üniversitesi tarafından yürütülecektir. İşlemlerin yapılabilmesi için her öğrencinin “Staj Başvuru Formu’nu doldurarak gerekli diğer belgelerle birlikte, ilan edilen tarih aralığında, Endüstri Mühendisliği Bölümü İş Hayatını Tanıma Programı Komisyonu Başkanlığına  teslim etmesi gerekir. İlgili forma, bölüm web sayfasından ulaşılabilir. Belirtilen zaman aralığında formunu teslim etmeyen öğrenci için sigorta yapılamaz ve dolayısıyla öğrenci programa dâhil olamaz. (Kanunen sigortası olmayan öğrenci, bir işyerinde çalışamaz.) Bu nedenle, dönem bitiminden 2 ay kadar önce  programın yürütüleceği işletmenin belirlenmesi ve gerekli belgelerin hazırlanarak teslim edilmesi tavsiye edilir.
  • Öğrencilerin program boyunca hazırladıkları defter, rapor, her türlü çalışma ve eğer öğrenciye kapalı zarf içinde verildiyse değerlendirme formu, programın tamamlanmasını takip eden 2 haftası içinde İş Hayatını Tanıma Programı Komisyonuna teslim edilir. Bu tarihten sonra teslim edilen çalışmalar kabul edilmez ve öğrencinin stajı Başarısız sayılır. Değerlendirme formu, kurum veya kuruluş tarafından posta, kargo ya da faksla da Endüstri Mühendisliği Bölümü’ne gönderilebilir. Değerlendirme formunun mutlaka kurum veya kuruluştaki bir yetkili tarafından imzalanmış ve mühürlenmiş olması gerekir. Aksi halde belge geçersiz sayılır.

8. DEĞERLENDİRME

a) İş Hayatını Tanıma Programı Komisyonu’na teslim edilen her türlü evrakın kurum ya da kuruluş tarafından mühürlenmiş ve yetkili kişiler tarafından imzalanmış olması gerekir. Aksi halde staj çalışmaları değerlendirilmez.

b) Teslim edilen formları ve raporlar, İş Hayatını Tanıma Programı Komisyonu tarafından görevlendirilen bölüm öğretim elemanlarınca incelenir. Değerlendirme sonunda öğrencinin stajı Başarılı, Düzeltme veya Başarısız olarak ilan edilir. Stajı başarısız bulunan ya da düzeltilmesi istenen eksiklikleri bulunan öğrenciler, Komisyon tarafından ilan edilen tarihte, Komisyona başvurarak başarısızlık nedenlerini öğrenebilirler. Düzeltme alan bir öğrenci, istenen tarihe kadar eksiklerini tamamlaması durumunda, yeniden değerlendirmeye alınır.

c) Başarısız sayılan öğrenci, aynı programı farklı bir kurum veya kuruluşta tekrarlamak zorundadır.

d) Öğrencinin programı tamamlamasını müteakip, bölüm, kurum ya da kuruluş temsilcilerin ve öğrencinin katılımı ile bir değerlendirme toplantısı gerçekleştirilir. Bu toplantıda öğrenci, raporunu, edinmiş olduğu tecrübeleri ve programa ilişkin değerlendirmelerini içeren bir final sunumu yapar.

e)  İş Hayatını Tanıma Programı Komisyonu tarafından çok başarılı bulunan bir çalışmanın, diğer öğrencilerin de yararlanmasını sağlamak maksadıyla, ilgili öğrenci tarafından bölümde sunulması istenebilir.

f) Staj programının değerlendirme yöntemi aşağıda belirtildiği şekilde yapılmaktadır:

Program ara değerlendirme toplantısı

10%

Final raporu

30%

Final sunumu

20%

İşyeri koçunun değerlendirme anketi 

20%

Akademik danışmanının değerlendirme anketi

20%